Silverlight 3 Nedir?

Merhaba Ziyaretçilerimiz,

Evet sonunda 1-2-3 derken sanki Star Wars Trilogy gibi Silverlight 3 de yayınlandı. Peki Microsoft'un bu kadar üstüne düştüğü ve aylar içinde versiyon yenilediği bu teknoloji nedir?

Aslında buna bir platform da demek daha doğru olur, çünkü bir çok uygulama aracı,SDK, tool ile birlikte, aynı anda çalışabilen ve masaüstü uygulama ya da daha doğrusu internet tarayıcı bağımsız bile çalışabilen bir sistemden bahsediyoruz.

Arkasında da tabiki Microsoft .Net gibi destek aldığı bir platform ve, Vb ve C# dillerini kullanabilmesi gibi özellikleri var ki bence Flash ile kıyaslamak yalnış olur.

Biraz da gerçekte Silverlight'ın ne olduğundan ve ne olmadığından bahsedelim. Microsoft'a göre Silverlight "Mevcut geliştirme becerilerinizi arttırarak ve amfilikasyon (ivmelendirerek), yeni tarz platform bağımsız web uygulamaları geliştirmenizi sağlayan bir teknolojidir."
 

Bu da demek oluyor ki önceden karşılaştığınız taşınabilirlik gibi sorunlar artık mazide kalıyor ve Linux, Mac fark etmeden çalışan uygulamalar geliştirebiliyorsunuz.
 

Peki şimdi de kısaca Silverlight 3'ün özelliklerine değinelim...

Artık versiyon 3 ile birlikte donanımsal grafik hızlandırma özelliği destekleniyor. Bu video ve grafik oluşturulma işlemini GPU(Graphics Processing Unit) ya yükleyebilmeniz anlamına geliyor. Bunun bize katkısı ise tıpkı bilgisayar oyunlarında olduğu gibi, sistemdeki CPU ünitesine gereksiz yere yüklenmek yerine , grafik işleme ile yükümlü olan ekran kartına bu görevi vererek, bilgisayarın işlemcisinin normalde yapması gereken rutin işlemleri yapmasına daha fazla imkan vermektir. Bunun sonucunda ise bize sağlanan katkı, 1080p HD formatında videoları web üzerinden daha eski makinalarda oynatabilmemiz kolaylaşıyor. Yani kısaca, kaynakları görevler arasında daha etkin dağıtarak daha efektif bir deneyim sunuyor da diyebiliriz.
 

HD (High Definition) desteği sayesinde Silverlight, IIS Media Servislerinin Smooth Streaming özelliği ile birlikte kullanıldığında, web üzerinde dramatik bir şekilde video deneyimi yaşamamıza sebep oluyor. Buna en güzel örnekler olarak video broadcast yayınları yapan büyük kuruluşlar ve organizasyonlar verilebilir. Bunlardan bazıları ( Wimbledon Tenis turnuvası, the Tour de France bisiklet turu, AVP Volleyball, ve Michael Jackson'ı anma servisi) olarak göze çarpmaktadır.

Sadece video oynatmaktan ibaret diye düşünüyorsanız yanılıyorsunuz çünkü daha bir çok özellik eklendi. En önemlilerden bir tanesi de 3D özelliği, eminim benim gibi oyun programlamaya gönül vermiş bir programcıysanız siz de sevineceksiniz. Bu özellik 3D perspektif olarak belirtilmiş. Özetlemek gerekirse kontrolleri eksenleri etrafında döndürebiliyorsunuz. Bu özelliğin daha da gelişeceğini umuyoruz.Ayrıca yeni bitmap ve piksel API leri de eklenmiş, örnek verirsej, yine oyun programlama ile uğraşanlara tanıdık gelecektir, Pixel Shader Effects ( blur, dropshadow,swirl) gibi piksel bazlı grafik kartı destekli efektler uygulayabiliyorsunuz.

Özelliklere Tarayıcı Dışında Çalışabilme (Out of Browser Support) ile devam edecek olursak Silverlight 3 ile geliştirdiğimiz uygulamaların offline olarak tarayıcı dışında da tıpkı normal masaüstü programlar gibi, kısayolunu oluşturarak çalıştırabilme (Mac ve Windows), ağ algılama özelliği, bununla birlikte geliştirici olarak bir Silverlight uygulamasının durumunu izleyebilme, otomatik güncellemeleri sayabiliriz. Bunların bir kısmı tabiki daha çok kullancıları ilgilendiren konular. Biraz da işin mutfağından bahsedecek olursak...

Silverlight 3 ile uygulama geliştirme özellikleri

Yeni versiyonla birlikte çalışma zamanı, SDK ve  Silverlight Toolkit 100 civarında kullanıcı arabirimi kontrolü içeriyor diyebiliriz.

En önemlisi de, veri bağlama özelliklerinin geliştirilmiş olmasıdır. Template (şablon) lar sayesinde hata algılayıcı özelliği kontrollere eklenerek daha iyi hata mesajı görüntülenmesi sağlanmıştır. DataGrid lere hiyerarşik veri bağlama özelliği eklenmiş, yeni DataForm kontrolü ile daha iyi master/detail senaryoları elde edilebilmektedir. Aynı zamanda Dosya kaydetme diyaloğu eklemiştir (SaveFileDialog), bunu sayesinde uygulamanın çalışma alanında dosya erişimi sağlanmıştır, ancak güvenlik açısından örneğin dışarıya bilgi aktarılmaması sağlanmıştır.

Silverlight 3 ayrıca uygulama dosyalarının istemci tarafında önbelleklenmesini sağlayarak hem aynı anda birden çok uygulamanın aynı kaynağı kullanarak download zamanlarının en aza indirgenmesini hem de ilk yükleme anındaki açılma zamanının çabuklaştırmasını kolaylaştırmıştır.

Yeni versiyon ile text rendering ve font desteği arttırılmıştır. Bundan böyle Silverlight uygulamalarımız lokal sistem fontlarına erişebilecektir. Ayrıca engelliler de unutulmamış, ve sistem renklerine erişim sağlanarak kişilerin kontrast gibi değişiklikler yaparak görme deneyimlerini arttırabilmeleri sağlanmıştır.

Son olarak eğer bu kadar işin bir karşılığı olacağını düşünüyorsanız bir kez daha yanılabilirsiniz. Çünkü Visual Studio 2008 Express desteği ile web sitesinden yükleyeceğiniz geliştirme paketini yükleyerek ücretsiz olarak tüm bunları yapabilirsiniz. Yine AJAX'da da olduğu gibi Codeplex sitesinden de Silverlight Toolkit'i yükleyerek daha fazla kontrol ile çalışabilirsiniz.

Tüm bunları da yeterli görmüyorsanız ve daha fazla hakimiyet sağlamak istiyorsanız Expression Blend 3 RC (Release Candidate) yani piyasaya çıkmaya aday olan sürümü indirebilirsiniz. Bununla birlikte gelen bir çok özellik ile Silverlight uygulamalarınızı daha yüksek yönetilebilirlik ile geliştirebilirsiniz.